Những điều cần biết về bảo hiểm phái sinh hàng hóa

Phái sinh hàng hóa là kênh đầu tư đang thu hút sự quan tâm của cả giới chuyên gia lẫn giới đầu tư. Đây được đánh giá là thị trường an toàn, ít rủi ro. Vô cùng minh bạch và nhiều cơ hội tìm kiếm lợi nhuận. Một trong những công cụ được quan tâm tại thị trường này là bảo hiểm hàng hóa. Vậy bảo hiểm hàng hóa là gì? Nhà đầu tư muốn tham gia thị trường thì cần biết những gì về loại bảo hiểm này? Bài viết này sẽ giải đáp các câu hỏi trên cho nhà đầu tư.

Khái niệm phái sinh hàng hóa?

Giao dịch phái sinh hàng hóa ̣̣̣̣là giao dịch mua bán hàng hóa có số lượng lớn ở mức giá xác định. Việc giao nhận hàng được thực hiện tại một thời điểm định trước trong tương lai. Những yếu tố như khối lượng, thời gian kết thúc, biến động giá cả.. sẽ đươc Sở Giao dịch Hàng hóa công bố. Nói một cách đơn giản, phái sinh hàng hóa là giao dịch mua và bán hợp đồng hàng hóa tương lai.

hop dong hang hoa phai sinh

Một số loại hợp đồng phái sinh hàng hóa

Phái sinh hàng hóa ra đời được thỏa thuận dưới hình thức hợp đồng có giá trị về pháp lý. Với từng mặt hàng sẽ có thỏa thuận khác nhau. Người mua và người bán sẽ lựa chọn loại hợp đồng phù hợp. Các loại hợp đồng cụ thể là:

  • Hợp đồng tương lai (futures contract): là hợp đồng chuẩn hóa giữa bên bán với bên mua nhằm mục đích trao đổi một tài sản cụ thể. Với khối lượng và giá định trước. Việc giao hàng sẽ được tiến hành vào một thời điểm cụ thể trong tương lai,.
  • Giao dịch hợp đồng kỳ hạn (forward contract): là hợp đồng quy định giao dịch hàng hóa sẽ kết thúc trong một thời hạn định trước trong tương lai. Thời hạn này có thể là 1 tuần, 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng… Tùy thuộc vào thỏa thuận của các bên
  • Hợp đồng quyền chọn (option contract): là thỏa thuận về quyền được mua hoặc quyền bán một số lượng hàng hóa nhất định. Tại một mức giá trong khoảng thời gian xác định.
  • Hợp đồng hoán đổi hàng hóa (commodity swap contract): là thỏa thuận giữa hai bên tham gia về việc trao đổi dòng tiền dựa trên giá của tài sản cơ sở.

Nhờ sự đa dạng của các loại hợp đồng trên mà người nông dân hay nhà đầu tư có thể hạn chế tối đa rủi ro. Hợp đồng được lựa chọn như một công cụ hiệu quả để bảo vệ nguồn vốn và tìm kiếm lợi nhuận.

Nguồn gốc của bảo hiểm hàng hóa

Trước khi đề cập đến bảo hiểm hàng hóa là gì thì chúng ta cần biết về nguồn gốc và xuất xứ của công cụ này.

Giao dịch hàng hóa thông qua Sở Giao dịch Hàng hóa ra đời là một điểm sáng cho nền kinh tế. Bởi với nhu cầu mở rộng hợp tác giữa các nước ngày một nhiều thì đây là cầu nối rất hiệu quả. Bảo hiểm giá cũng ra đời từ đây. Như là một giải pháp để tránh hoặc giảm thiểu rủi ro về những biến động giá cho các đối tượng tham gia giao dịch. Xua tan nỗi lo ảnh hưởng từ mất mùa thiên tai cũng như tìm đầu ra cho nông sản của người nông dân. Nhờ đó, người nông dân an tâm sản xuất. Doanh nghiệp tìm được những cơ hội đầu tư tốt cho mình. Dễ dàng kiểm soát giá thị trường và định mức được lợi nhuận trước khi sản xuất hoặc trồng trọt.

Những rủi ro xảy ra là không thể lường trước được. Với bảo hiểm hàng hóa sẽ giúp bảo vệ và giảm thiểu những thiệt hại. Việc mua bảo hiểm hàng hóa phải được thực hiện trước khi có những rủi ro xảy ra. Và thực tế, bảo hiểm sẽ không thể ngăn chặn các rủi ro sẽ xảy ra. Nếu rủi ro có xảy ra, bảo hiểm đúng cách sẽ giảm thiểu tổn thất của sự cố đó.

bao hiem gia hang hoa

Đối tượng của chiến lược bảo hiểm giá gồm những ai?

Đầu tiên phải kể đến người nông dân. Đây là một trong những đối tượng quan trọng và cần thiết phải tham gia bảo hiểm giá. Mục đích họ tham gia bảo hiểm giá là đề phòng trường hợp giá nông sản giảm và giá thức ăn chăn nuôi tăng.

Đối tượng thứ hai là những thương nhân lo ngại giá giảm trong khoảng thời gian nắm giữ hàng hóa. Đây cũng là đối tượng quan trọng trong giao dịch.

Thứ ba, là bên chế biến thực phẩm, sản xuất thức ăn chăn nuôi. Bảo hiểm giá giúp tổ chức, doanh nghiệp không thấy lo khi mức giá nguyên liệu thô đầu vào gia tăng và hàng tồn kho giảm giá. Từ đó, sẽ hạn chế được tình trạng gián đoạn trong khẩu sản xuất, chế biến.

Cuối cùng là bên xuất khẩu, nhập khẩu.

Nhu cầu sử dụng chiến lược bảo hiểm giá (Hedging)

Hedging nghĩa là phòng ngừa rủi ro. Đây là một hình thức bảo hiểm, là một khoản đầu tư với mục đích giảm thiểu rủi ro từ những biến động giá.

Các nhà trồng nông sản sau khi tính toán tất cả các chi phí trồng trọt sẽ mong muốn bán với mức giá kỳ vọng trên thị trường trong tương lai, đã bao gồm lợi nhuận kỳ vọng. Còn với các nhà sản xuất muốn mua nông sản làm nguyên vật liệu sản xuất với mức giá mong muốn như kỳ vọng trong tương lai để đảm bảo lợi nhuận.

Bảo hiểm giá trong thực tế hoạt động như nào?

Bảo hiểm hàng hóa là một trong những vấn đề quan trọng và cần thiết trong đầu tư phái sinh hàng hóa. Nếu nhà đầu tư còn chưa rõ về công cụ này, hãy xem qua ví dụ dưới đây.

Ông A trồng ngô vào tháng 5, lúc này giá ngô trên thị trường là 15.000 đồng/kg

Tháng 8 là tới thời điểm thu hoạch, giá ngô lúc này là 10.000 đồng/kg

Như vậy so với thời điểm gieo trồng thì lúc thu hoạch giá ngô trên thị trường giảm. Vấn đề đặt ra đó là làm thế nào để ở thời điểm thu hoạch, ông A có thể bán được ngô với đúng giá 15.000 đồng như ở thời điểm gieo trồng.

Lúc này bảo hiểm hàng hóa sẽ là công cụ giúp ông A. Bởi bảo hiểm hàng hóa được hiểu là một giao dịch điện tử giúp ông A bán ngô vào tháng 5 (hoặc thời điểm nào bất kỳ) với giá mong muốn. Nhờ đó ông A sẽ yên tâm trồng trọt, không lo yếu tố mất mùa hay giá sản phẩm giảm trong tương lai. Đây là ưu điểm nổi trội của “bảo hiểm hàng hóa” khi tham gia giao dịch hàng hóa tại Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam.

Bài toán minh họa bảo hiểm giá hàng hóa

Mario Commodity hướng dẫn các nhà đầu tư cách tính bảo hiểm giá. Đối với cả trường hợp mua và bán thông qua bài toán minh họa dưới đây.

Cách tính chi phí khi bảo hiểm giá mua

F1: Giá hợp đồng tương lai tại thời điểm bắt đầu bảo hiểm giá (thực hiện mua hợp đồng tương lai tại giá F1)

F2: Giá hợp đồng tương lai tại thời điểm kết thúc – thực hiện mua hàng hóa (thực hiện bán hợp đồng tương lai tại giá F2)

S2: Giá hàng hóa tại thời điểm mua (thực hiện mua hàng hóa trên thị trường cơ sở)

b2: Mức basis tại thời điểm mua (chi phí nắm giữ của một hợp đồng tương lai hay có thể hiểu là chênh lệch giữa giá hàng hóa mua tại thị trường cơ sở và giá hàng hóa khi bán hợp đồng tương lai. Ký hiệu là b2 và b2=S2-F2)

Ví dụ: Nhà sản xuất các sản phẩm từ ca cao có nhu cầu mua ca cao để sản xuất. Mức giá nhà sản xuất kỳ vọng mua ở mức 500$/tấn tại tháng 06 năm sau để phục vụ sản xuất.

Nhà sản xuất sẽ thực hiện bảo hiểm giá như sau:

Tại tháng 12 năm 2020. Nhà sản xuất gặp Mario Commodity để mua hợp đồng tương lai ca cao tháng 07/2021. Với số lượng hợp đồng tương ứng với khối lượng nhu cầu thực tế.

Tháng 7/2021: nhà đầu tư sẽ:

  • Thực hiện mua ca cao hàng thật
  • Bán Hợp đồng tương lai Ca cao tháng 7/2021 trên thị trường phái sinh

Chi phí mua hàng tại thị trường cơ sở (S2)

Lợi nhuận từ thị trường phái sinh (F2-F1)

Chi phí ròng S2 – (F2-F1) = F1 + b2

Đối với hai thị trường biến động như nhau (Đơn vị: $/tấn)

  Thị trường cơ sở Thị trường phái sinh Chênh lệch
Tháng 12 năm 2020 500 Mua ca cao tháng 07 năm 2021 với giá 470

(F1)

+30
Tháng 07 năm 2021 Mua ca cao hàng thật giá 550

(S2)

Bán ca cao tháng 07 năm 2021 giá 520

(F2)

+30

(b2)

Thay đổi -50 +50 0
Chi phí ròng mua ca cao 550 – (520 – 470) = 470 + 30 = 500

Đối với hai thị trường biến động lệch nhau (Đơn vị: $/tấn)

  Thị trường cơ sở Thị trường phái sinh Chênh lệch
Tháng 12 năm 2020 500 Mua ca cao tháng 07 năm 2021 với giá 470

(F1)

+30
Tháng 07 năm 2021 Mua ca cao hàng thật giá 580

(S2)

Bán ca cao tháng 07 năm 2021 giá 520

(F2)

+60

(b2)

Thay đổi -80 +50 -30
Chi phí ròng mua ca cao 580 – (520 – 470) = 470 +60 = 530

Cách tính chi phí khi bảo hiểm giá bán

F1 : Giá hợp đồng tương lai tại thời điểm bắt đầu bảo hiểm giá (Thực hiện bán hợp đồng tương lai tại giá F1)

F2 : Giá hợp đồng tương lai tại thời điểm kết thúc – thực hiện bán hàng hóa (Thực hiện mua hợp đồng tương lai tại giá F1)

S2 : Giá hàng hóa tại thời điểm bán. (Thực hiện bán hàng hóa trên thị trường cơ sở)

b2 : Mức basis tại thời điểm bán. (chi phí nắm giữ của một hợp đồng tương lai hay có thể hiểu là chênh lệch giữa giá hàng hóa mua tại thị trường cơ sở và giá hàng hóa khi bán hợp đồng tương lai. Ký hiệu là b2 và b2=S2-F2)

Ví dụ: Bên trồng đậu tương có nhu cầu bán đậu tương với mức giá kỳ vọng trên thị trường. Tại tháng 05 năm 2020, chưa đến thời điểm thu hoạch nhưng nhà trồng đậu tương mong muốn bán tại giá gần ở mức 8 $/giạ tại thời điểm tháng 07 năm 2021 trên thị trường.

Thực hiện bảo hiểm giá:

Tại tháng 05, 2020: Bán hợp đồng tương lai đậu tương tháng 08 năm 2021. Với số lượng hợp đồng tương ứng với khối lượng tương ứng với sản lượng thực tế.

Tháng 07 năm 2021, bên trồng đầu tương sẽ:

⦁ Thực hiện bán đậu tương hàng thật.

⦁ Mua Hợp đồng tương lai đậu tương tháng 08 năm 2021 trên thị trường phái sinh

Giá bán tại thị trường cơ sở (S2)

Lợi nhuận từ thị trường phái sinh (F1-F2)

Giá bán ròng: S2 + (F1-F2) = F1 + b2

Đối với hai thị trường biến động như nhau (Đơn vị: $/giạ)

  Thị trường cơ sở Thị trường phái sinh Chênh lệch
Tháng 05 năm 2020 8 Bán đậu tương tháng 08 năm 2021 giá 8.20

(F1)

-0.30
Tháng 07 năm 2021 Bán đậu tương hàng thật giá 7.60

(S2)

Mua đậu tương  tháng 08 năm 2021 giá 7.80

(F2)

-0.20

(b2)

Thay đổi -0.40 +0.40 0
Giá bán đậu tương ròng 7.60 + (8.20 – 7.80) = 8.20 – 0.20 =  8

Đối với hai thị trường biến động lệch nhau (Đơn vị: $/giạ)

  Thị trường cơ sở Thị trường phái sinh Chênh lệch
Tháng 05 năm 2020 8 Bán đậu tương tháng 08 năm 2021 giá 8.50

(F1)

-0.50
Tháng 07 năm 2021 Bán lúa mì hàng thật giá 7.5

(S2)

Mua đậu tương tháng 08 năm 2021 giá 8.05

(F2)

-0.55

(b2)

Thay đổi -0.50 +0.45 -0.05
Giá bán đậu tương ròng 7.5 + (8.50 – 8.05) = 8.50 – 0.55 = 7.95

Trên đây là những tổng hợp của chúng tôi về bảo hiểm hàng hóa. Hy vọng nhà đầu tư sẽ vận dụng hiệu quả công cụ này trong quá trình giao dịch.

Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Mario chúc nhà đầu tư thành công !

 

Leave a Comment

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Gọi ngay
error: Content is protected !!